Иннокентий Сосин

(1928-2013) поэт и прозаик

Это интересно

Ырыалар

Песни

суруйааччылар этиилэрэ

Киьи быьыытынан себулуубун, суруйууларын себулээн аа5абын. Дьон дьиннээх оло5ун аа5ааччы дууьатыгар тиийэр гына эйэ5эс тылынан-еьунэн суруйара олус бэрт

Иннокентий михайлович улууьугар дьонугар сэргэтигэр, ханан да киэн аа5ааччыларыгар бэйэтин кырдьыбыт мессуенун, онорор утуе ейдебулунэн мэлдьи ахтылла, куннээ5и олохпутугар аргыстаьа, кэккэлэьэ сылдьар. Кини биьигинниин аргыстаьар сээркээн сэьэнньит буолан, аргыстаьар до5ор-табаарыс, субэьит буолан. итини киьи барыта кыайбат.

автор айымньыларыттан, А.Блок, М. пришвин эппитин курдук, туох эрэ сылаас, сырдык, кэрэ, умсугутуулаах илгийэргэ дылы.






Библиотека5а И.М. Сосин аатын инэрии

2015 сыллаахха Мэҥэ Хаҥалас улууһун баһылыгын олунньу ый 24 күнүнээҕи 299№-дээх дьаһалынан Майатааҕы киин библиотекаҕа  биллиилээх поэт, прозаик, эколог-суруйааччы, журналист, Саха Республикатын культуратын үтүөлээх улэһитэ, Россия суруйааччыларын уонна журналистарын Сойууһун чилиэнэ, Мэҥэ-Хаҥалас улууһун, Моорук, Мүрү нэһилиэктэрин Бочуоттаах гражданина, Саха сирин Бочуоттаах кырдьаҕаһа  И.М.Сосин аата иҥэриллибитэ.

            И.М.Сосин аата биһиги библиотекабытыгар иҥэриллибитэ мээнэҕэ буолбатах. Кини үйэтин тухары библиотекаҕа элбэхтик сылдьыбыт, сүбэлээбит-амалаабыт биһиги улахан доҕорбут этэ. Хас тахсыбыт кинигэлэрин үөрэ-көтө туппутунан кэлэн көрдөрөр, билиһиннэрэр буолара. Ол курдук «Алаас ахтылҕаннаах ырыалара», «Кыайыыны уһансыбыт ырыалар», «Үрүҥ тыыммытын өрүһүйбүттэрэ» кинигэлэрин библиотекаҕа сүрэхтээбиппит. Онно кини сүргэтэ көтөҕүллэн, ис-иһиттэн сырдаан, ааҕааччыларын кытта ирэ-хоро кэпсэтэн астынан барара. «Кыайыыны уһансыбыт ырыалар» кинигэ сүрэхтэниитигэр оччотооҕу кэм ырыаларын кэлбит дьон бары көхтөөхтүк ыллаабыппыт. «Үрүҥ тыыммытын өрүһүйбүттэрэ» кинигэни ырытыыга Иннокентий Михайлович биир дойдулаахтара – Мэҥэ Хаҥалас улууһун бочуоттаах олохтооҕо, СР тыатын хаһаайыстыбатын бочуоттаах ветерана, «Бочуот Знага» орден кавалера Степанова Февронья Алексеевна, Павлова Дария Дмитриевна – үс оҕотун сэриигэ сүтэрбит Елена Павлова – Өлөөнө эмээхсин сиэнэ кыттыыны ылбыттара.

            Иннокентий Михайлович үгүс ахсааннаах суруйууларын, хоһооннорун тапталлаах Суолатын үрэҕэр анаабыта. Ол барыта улахан «Суон сурахтаах Суола үрэх» диэн кинигэ буолан күн сирин көрбүтэ. Бу бырайыакка үгүстук сүүрбут, элбэх командировкаҕа сылдьыбыт, Суола үрэх сүнньүнэн олорор 15 нэһилиэк историятын, ытык сирдэрин, биллиилээх дьонун чинчийэр үлэлэри ыыппыт киһинэн, сүрүн көҕүлээччинэн уонна тэрийээччинэн  Адамова Саргылана Саввична буолар.

            2014 сыллаахха ахсынньы 4 күнүгэр «Суон сурахтаах Суола үрэх» кинигэ сүрэхтэниитэ буолбута. Суола үрэх сөрүүн уутун испит, ыраас салгынын ыймахтаабыт, кини тула олорор нэһилиэктэртэн баһылыктар, олохтоохтор, оскуола оҕолоро мустан кинигэни ырытан, санааларын үллэстэн тарҕаспыттара.

Суруйааччы айар үлэтэ саҕаланыаҕыттан оҕолорго анаан суруйар. Иннокентий Михайлович оҕо библиотекатыгар өрүү күүтүүлээх ыалдьыт, сээркээн сэһэнньит этэ. Оҕолору кытта олус тапсара, кинилэр бүппэт боппуруостарыгар толору астыннарар эппиэттэри биэрэн үөрдэрэ. Керсүһүүлэргэ элбэхтик сылдьар буолан, сымнаҕас майгылаах, элэккэй, үөрунньэн буолан оҕолор кинини Мэҥэ суруйааччытын быһыытынан үчүгэйдик билэллэрэ, билинэллэрэ.

Аан бастаан оҕолорго суруйбут «Сахсаахаан Сахаар кэпсээннэрэ» кинигэтинэн «Байанайдаах Сахсаахаан» диэн ааттаах литературнай биэчэр ыыппыппыт. Онно оҕолор инсценировка туруорбуттара, артыыс Аркадий Новиков Сахсаахаан Сахаар оруолун толорбута. Оҕолор Сахсаахааны саха Сээркээн сэһэнньитин быһыытынан арыйбыттара. Булт-алт сиэрин-туомун, үгэстэрин билэн тарҕаспыттара.

2013 сыллаахха Россияҕа ыытыллыбыт Айылҕа харыстабылын сылыгар киин библиотекаҕа улуустааҕы оҕолор «Ийэ айылҕабыт – барҕа баайбыт» диэн электроннай презентацияларын конкурса буолбута. Манна Иннокентий Михайлович бочуоттаах ыалдьыт быһыытынан ыҥырыллан, дьүүллүүр сүбэ састаабыгар олорбута. Оҕолор төрөөбүт дойдуларын араас кэрэ сирдэрин уһулбуттарын, айылҕа харыстабылыгар аналлаах мультимедийнай проектары, презентациялары  экран нөҥүө сэргии көрбүппүт.

Кинигэ таһаарар сыралаах үлэҕэ Иннокентий Михайлович биһигини көҕүлээбитэ, элбэххэ үөрэппитэ. Сорох кинигэлэригэр библиотеканы кытта бииргэ үлэлэспитэ. Ол курдук 2005 сыллаахха «Манчаары аман өһө – Манчаары албан аата» хомуурунньукка библиограф, СР культуратын туйгуна К.Н.Попованы кытта үлэлэспитэ.

Иннокентий Михайлович биһиэхэ сырыттаҕына тугу эрэ сүбэлэтэр, ыйыталаһар түгэммитигэр хайаан да үөрэ-көтө эппиэттиирэ, олус элбэҕи билэр буолан бэйэтэ энциклопедия курдуга. Ити курдук биһиги духовнай лидербыт, ытыктыыр киһибит Иннокентий Михайлович Сосин аата өрүү библиотеканы кытта сибээстээх буола туруо.

ФОТОГАЛЕРЕЯ

Суруйааччылары кытары

Кинигэлэрэ